शिक्षण:, विज्ञान
उकळते काय आहे? वाष्पीकरण विशिष्ट उष्णता
काय उकळते आहे ते शालेय अभ्यासक्रमातून ओळखले जाते. असे असले तरी, हे ज्ञान लवकर अदृश्य होते, आणि हळूहळू लोक नेहमीच्या सर्वसामान्य वैशिष्ट्याच्या सल्ल्याकडे लक्ष देवून थांबतात. कधीकधी सैद्धांतिक ज्ञानाची आठवण करणे उपयुक्त ठरते.
परिभाषा
उकळते काय आहे? ही एक भौतिक प्रक्रिया आहे, ज्या दरम्यान तीव्र वाष्पीकरण मुळे द्रव मुळे आणि त्याच्या संरचनेत दोन्ही ठिकाणी उद्भवते. उकळत्या एक चिन्हे बुलबुले बनली आहेत, ज्यामध्ये संतृप्त वाष्प आणि हवा यांचा समावेश आहे.
उकळते मुद्दे म्हणून अशी संकल्पना अस्तित्त्वात असणे आवश्यक आहे . वाफेची निर्मिती दर दबाव अवलंबून असते. हे कायमचे असणे आवश्यक आहे. सामान्यत :, द्रव रसायनांचा मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे सामान्य वातावरणाचा दाब येथे उकळण्याचा ठराव असतो. असे असले तरी, आवाजांची तीव्रता, वायुचे आयनीकरण इत्यादिसारख्या घटक देखील या प्रक्रियेवर परिणाम करू शकतात.
उकळत्या पाण्याचा स्तर
उष्णता यासारख्या प्रक्रियेमध्ये वाफ तयार होते. उकळण्याची मध्ये 4 टप्प्यात माध्यमातून द्रव प्रवासाचा समावेश आहे:
- नौकेच्या तळाशी तसेच त्याच्या भिंतीवर, लहान फुगे तयार होण्यास सुरवात करतात. या वस्तुस्थितीचा हा परिणाम आहे की कंटेनरमध्ये ज्या पदार्थांपासून बनवलेला असतो त्यात उच्च तापमानाचा प्रभाव वाढतो.
- बुलबुले वॉल्यूम वाढण्यास सुरवात करतात, परिणामी ते पाण्याच्या पृष्ठभागावर विघटन करतात. तर द्रव वरील स्तर अद्याप उकळत्या बिंदू पोहोचला नाही आहे, cavities तळाशी विहिर, नंतर ते पुन्हा वरच्या कलणे सुरू जेथून नंतर. ही प्रक्रिया आवाज लाटा निर्मिती निर्मिती ठरतो. म्हणूनच उकळत्या पाण्यात आपण आवाज ऐकू शकतो.
- सर्वात जास्त फुगे पृष्ठभागावर येतात, ज्यामुळे पाणी खराब होते. त्यानंतर, द्रव फिकट होईल. दृश्य परिणाम दिलेले, उकळत्या होण्याच्या या टप्प्याला "पांढरी की" असे म्हटले जाते.
- प्रखर गोंधळ आहे, ज्याने मोठ्या फुगे तयार केल्या आहेत, ज्याचा लवकर विस्फोट होतो. या प्रक्रियेस छिद्रे, तसेच स्टीमची सघन निर्मिती दिसून येते.
वाष्पीकरण विशिष्ट उष्णता
व्यावहारिक दररोज आम्ही उकळत्या म्हणून अशा phenomena आढळतात. वाष्पीकरण विशिष्ट उष्णता ही भौतिक प्रमाण आहे जो उष्णता प्रमाणित करते . त्याच्या मदतीने, द्रव पदार्थ वाफेवर रूपांतरीत केले जाऊ शकते. हे पॅरामीटर गणना करण्यासाठी, वस्तुमानाने बाष्पीभवनाची उष्णता मूल्य विभाजित करणे आवश्यक आहे.
कसे मोजमाप आहे
विशिष्ट उष्णताचे निर्देशक योग्य प्रयोग करून प्रयोगशाळा स्थितीमध्ये मोजले जाते. त्यात खालील गोष्टींचा समावेश आहे:
- द्रव आवश्यक रक्कम मोजली जाते, नंतर calorimeter मध्ये ओतले आहे;
- पाणी तापमान प्रारंभिक मापन;
- त्यात ठेवलेल्या चाचणी पदार्थांसह फ्लास्क बर्नरवर स्थापित केले आहे;
- चाचणी पदार्थांद्वारे उत्सर्जित वाफ उष्माघातामध्ये प्रक्षेपित होते;
- पुनरावृत्ती पाण्याचा तापमान मापन;
- कॅलरीमीटर वजन केला जातो, ज्यामुळे घनरूप वाफच्या वस्तुमानाची गणना करणे शक्य होते.
बबल उकळण्याचा मोड
उकळत्या पातीचे प्रश्न समजून घेणे, हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की त्यांच्याकडे अनेक रीती आहेत. त्यामुळे, गरम पाण्याची भांडी तेव्हा फुगेच्या रूपात बनतात. ते नियमितपणे वाढतात आणि फोडतात अशा उकळत्या शासनाने बुडबुड म्हटले जाते. सहसा स्टीमने भरलेले खड्डे भांडीच्या भिंतीवरच बनतात. हे वस्तुस्थितीवर आहे की ते सहसा अतिप्रमाणात असतात. ही उकळण्याची एक आवश्यक अट आहे कारण अन्यथा बुडबुडे ढासळू शकतात, मोठ्या आकारात पोहोचत नाहीत.
फिल्म उकळण्याचा मोड
उकळते काय आहे? ही प्रक्रिया स्पष्ट करण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे एखाद्या विशिष्ट तापमानावर आणि सतत दबावासाठी वाष्पीकरण करणे. बबल सरकारच्या व्यतिरिक्त, चित्रपटाला देखील ओळखले जाते. याचाच अर्थ असा की जेव्हा गर्दीचा प्रवाह वाढतो तेव्हा वैयक्तिक फुग्यांना एकी घालणे, नौकेच्या भिंतींवर वाफेची थर तयार करणे. जेव्हा ते एखाद्या गंभीर पातळीवर पोहचतात तेव्हा ते पाण्याच्या पृष्ठभागावर जातात या उकळत्या मोडमध्ये भिन्न आहे ज्यामध्ये वायुच्या भिंतीवरील द्रवपदार्थापर्यंत उष्णता स्थानांतरणाची पातळी लक्षणीयरीत्या कमी होते. याचे कारण ही स्टीम फिल्म आहे.
उकळत्या बिंदू
गरम पाण्याच्या पृष्ठभागावर दिसणार्या दबाव वाढीच्या बिंदूवर अवलंबून असते हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. म्हणून, सामान्यतः असे समजले जाते की, पाणी उकडते तेव्हा ते 100 डिग्री सेल्सियसपर्यंत गरम करतात . तरीही, वायुमंडलातील दबाव निर्देशांक सामान्य (101 केपीए) मानला जातो तरच हे सूचक वैध मानले जाऊ शकते. हे वाढते असल्यास, वाढीच्या दिशेने उकळताना देखील बदल होतो. उदाहरणार्थ, लोकप्रिय सॉसस्पेन्स-प्रेशर कुकरमध्ये, दबाव अंदाजे 200 केपीए आहे. त्यामुळे 20 अंश (20 अंश पर्यंत) उकळते.
कमी वातावरणातील दाबांचे उदाहरण डोंगराळ भागात मानले जाऊ शकते. तर, येथे दिले की ते पुरेसे लहान आहे, पाणी सुमारे 9 0 अंश तापमानावर उकळीयला लागते. अशा भागातील रहिवाशांना अन्न तयार करण्यासाठी जास्त वेळ द्यावा लागतो. तर, उदाहरणार्थ, अंडे उकडण्यासाठी, आपल्याला 100 अंश पेक्षाही कमी पाणी गरम करावे लागेल अन्यथा प्रथिने शिंपडणार नाहीत.
पदार्थाचा उकळण्याचा मुद्दा संतृप्त वाष्प दाब निर्देशांकांवर अवलंबून असतो. तापमानावर त्याचा प्रभाव विपरित प्रमाणात आहे. उदाहरणार्थ, 357 अंश सेल्सिअस तापमानावर गरम होताना पारा उकळतो. हे सत्य द्वारे स्पष्ट केले जाऊ शकते की संतृप्त वाष्पनाचा दबाव केवळ 114 पायेचा आहे (पाण्यासाठी हे आंकडे 101 325 आहे).
विविध परिस्थितीमध्ये उकळत्या
स्थिती आणि द्रव स्थितीवर अवलंबून, उकळत्या बिंदू संलंतर भिन्न असू शकतात. उदाहरणार्थ, द्रवमध्ये मिठ जोडणे महत्वाचे आहे. क्लोरीन आणि सोडियमचे आयन पाणी अणू दरम्यान ठेवलेले आहेत त्यामुळे उकळत्या पाण्याची गरज अधिक तीव्रतेचा ऑर्डर, आणि तदनुसार - वेळ. याव्यतिरिक्त, अशा पाण्याचे प्रमाण खूप कमी आहे.
केटल म्हणजे घरगुती परिस्थितीमध्ये उकळत्या पाण्यात वापरली जाते. जर एक स्वच्छ द्रव वापरला असेल तर प्रक्रिया तापमान 100 डिग्री आहे. तत्सम अटींच्या अंतर्गत, डिस्टिल्ड वॉटर फोल्स तरीसुद्धा, परकीय अस्वच्छतेची अनुपस्थिती लक्षात घेता आपण थोडा कमी वेळ खर्च केला जाईल.
बाष्पीभवन पासून उकळत्या काय वेगळे
जेव्हा उकळते पाणी येते तेव्हा वाफ वातावरणात सोडले जाते. परंतु या दोन प्रक्रियांची ओळख करता येत नाही. ते बाष्पीभवनाच्या केवळ मार्ग आहेत, जे विशिष्ट परिस्थितींनुसार उद्भवते. म्हणून, उकळताना हे पहिले ऑर्डर फेज संक्रमण आहे. ही प्रक्रिया बाष्पीभवन पेक्षा अधिक प्रखर आहे. हे वाफे foci निर्मिती झाल्यामुळे आहे. हे देखील लक्षात घेण्यासारखे आहे की बाष्पीभवनाची क्रिया केवळ पाण्याच्या पृष्ठभागावर दिसून येते. उकळत्या मुद्दा द्रव संपूर्ण खंड प्रभावीत.
बाष्पीभवन कशावर अवलंबून आहे?
बाष्पीभवन एक द्रव किंवा घन पदार्थ एक वायूजन्य अवस्थेत रुपांतरित करण्याची प्रक्रिया आहे. अणू आणि परमाणुंचे "फ्लाईट" आहे, विशिष्ट परिस्थितींच्या प्रभावाखाली उर्वरित कणांमधील संबंध कमकुवत आहे. बाष्पीभवन खालील दर प्रभाव जाऊ शकते:
- द्रव पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ;
- पदार्थ स्वतःच तापमान, तसेच पर्यावरण म्हणून;
- रेणूंचे गती;
- प्रकारचे पदार्थ.
उकळत्या बद्दल मनोरंजक तथ्य
दैनंदिन जीवनात मनुष्याद्वारे उकळत्या पाण्याची ऊर्जा वापरली जाते. ही प्रक्रिया इतकी सर्वसामान्य बनली आहे आणि परिचित आहे की कोणीही त्याच्या स्वभावाचा आणि वैशिष्ट्यांबद्दल नाही. असे असले तरी, अनेक मनोरंजक माहिती उकळण्याशी संबंधित आहेत:
- बहुतेक सर्वांना लक्षात आले की केटलच्या झाकणाने एक छिद्र आहे, परंतु काही लोक त्याचे उद्देश लक्षात ठेवतात. अंशतः रीलिझ होण्याच्या वाटेसाठी हे केले जाते. अन्यथा, पाणी पाखळाच्या माध्यमातून स्पेलॅश करू शकते.
- स्वयंपाकाच्या बटाटे, अंडी आणि इतर खाद्यपदार्थांचा कालावधी हाऊटर किती शक्तिशाली आहे यावर अवलंबून नाही. हे केवळ एवढेच महत्त्वाचे आहे की ते उकळत्या पाण्यामुळे किती काळ चालेल.
- उकळण्याचा मुद्दा जसे दराने, हीटिंग साधनाची शक्तीवर परिणाम होत नाही. हे फक्त द्रव बाष्पीभवन दर प्रभावित करू शकता.
- उकळत्या पाण्यात केवळ गरम होत नाही. या प्रक्रियेसह, आपण द्रव गोठवू शकता. त्यामुळे, उकळत्या प्रक्रियेदरम्यान, वायुमधून हवेत सतत वाहतूक करणे आवश्यक आहे.
- गृहिणीसाठी सर्वात तणावपूर्ण समस्या म्हणजे दूध "पळून जावू" होऊ शकते. त्यामुळे, हवामानातील घटनेदरम्यान या घटनेचा धोका वाढतो, ज्यामुळे वायुमंडलाच्या दाबाने गळती येते.
- सर्वात खोल उकळत्या पाण्यात खोल भूमिगत खाणींमध्ये मिळवता येते.
- प्रयोगात्मक संशोधनाद्वारे शास्त्रज्ञ 45 कलर्स सेल्सिअसच्या तापमानात मार्स वॉटर फॉल्सवर स्थापित करण्यासाठी सक्षम होते.
तपमानावर पाणी उकळणे शक्य आहे का?
साध्या गणिताद्वारे शास्त्रज्ञांनी असे आढळले की स्ट्रॅटोस्फिअरच्या पातळीवर तपमानावर तापमान उकळणे शक्य आहे. व्हॅक्यूम पंप वापरून अशाच स्थितींचे पुनर्रचना करता येते. असे असले तरी, समान अनुभव अधिक सोप्या, सांसारिक परिस्थितीमध्ये आयोजित केला जाऊ शकतो.
लिटर फ्लास्कमध्ये तुम्हाला 200 मि.ली. पाणी उकळण्याची गरज असते आणि जेव्हा कंटेनर वाफेवर भरू लागतो तेव्हा त्यास फाटुन काढले जाणे आवश्यक आहे. क्रिस्टायझर वर टाकल्यावर आपल्याला उकळण्याची प्रक्रिया संपेपर्यंत थांबावे लागेल. नंतर फ्लास्क थंड पाणी ओतले त्यानंतर, भांडी पुन्हा प्रखर उकळण्याची सुरुवात करेल. हे खरं आहे की कमी तपमानाच्या प्रभावाखाली, बल्बच्या वरच्या वाफे कमी केला जातो.
Similar articles
Trending Now